Szlak Pielgrzymkowy
admin
08/12/2010 10:38

 
Chwalęcin - Dzieje sanktuarium
admin
06/12/2010 10:49

Pod koniec średniowiecza w pobliskim lesie Applau nad Walszą znaleziono krucyfiks. Istnieje kilka wariantów i jego znalezieniu. Te najbardziej popularne mówią, ze został odnaleziony na pniu olszowym przy drodze. Druga wersja informuje, ze wyłowiono go z rzeki, aby krzyż nie uległ dalszemu zbeszczeszczeniu, został przeniesiony do pobliskiego Osetnika. Jednak w tajemniczych okolicznościach znalazł się w lasach nad Wałszą. Po tym wydarzeniu w uroczystej procesji przeniesiono go do Osetnika. W nocy postawiono straż przed wejściem. Mimo to, sytuacja powtórzyła się i krucyfiks zniknął. Znaleziono go w najbliższej okolicy Chwalęcina. O zaistniałej sytuacji proboszcz Osetnika, musiał zawiadomić Kapitułę Warmińską, władzę zwierzchnia tych terenów. To właśnie ona zdecydowała o upamiętnieniu tych niezwykłych wydarzeń poprzez budowę kaplicy. Wobec zawieruchy wojennej i zamieszania politycznego, budowla został ukończona w roku 1570. Jak podają źródła, była zbudowana z drewna dębowego. Mieściło się w niej zaledwie 8 osób. Najprawdopodobniej to właśnie tam znajdowała się kamienna chrzcielnica, która obecnie umieszczona jest w północnej nawie kościoła. W drugiej połowie XVII wieku kaplica znajdowała się w opłakanym stanie. Miejsce to było znane wśród ludności całego komornictwa melzackiego (pieniężnieńskiego) jako słynące łaską i cudami. Do przebudowy miano przystąpić już w latach 80 VII wieku. Niestety, sprzeciw proboszcza z Osetnika na wiele lat odsunął te działania, a on sam został ukarany apopleksją. Kiedy wyraził zgodę na budowę, choroba ustał. Historia ta jest jednym z 6 cudów opisanych na polichromii na emporach w kościele.

Niepewna sytuacja polityczna, a w później wybuch Wielkiej Wojny Północnej sprawiły, ze przebudowa została przesunięta w czasie. Chwalęcin stał się jeszcze bardziej znanym miejscem, kiedy na Warmii wybuchła epidemia dżumy (1709-1711). Po wygaśnięciu zarazy kapituła zdecydowała, że jako wotum za odejście choroby powstanie nie kaplica, a kościół. Ostatecznie, w 1715 roku, po zbadaniu uzdrowień i cudów zdecydowano o budowie. Prace przy niej zlecono mieszkającemu od wielu lat w Ornecie, a pochodzącemu z Westfalii, mistrzowi budowlanemu Janowi Krzysztofowi Reimersowi. Wbrew temu, prace rozpoczęto dopiero w 1729 roku. Na pewien czas zostały one przerwane z powodu choroby Reimersa. Kiedy kapituła przekazała osiem tysięcy florenów, budowę dokończył, według planów pozostawionych przez Reimersa, nieznany z imienia mistrz budowlany.

Konsekracji ukończonego kościoła dokonał biskup Jak Krzysztof Szembek 13 czerwca 1728 roku. On to umieścił w ołtarzu „słynący łaskami krucyfiks” oraz relikwie, m. im św. Krzysztofa. Możliwe, że już wtedy krzyż uzyskał złote perizonium, dostosowujące go do barokowego ołtarza. Sam krucyfiks datowany jest na ok. 1400 rok. Wyposażenie kościelne było stopniowo uzupełniane przez cały XVIII wiek. Ołtarze boczne, wykonane w Reszlu, dodano w 1730 roku. Polichromia ze scenami z legendy Krzyża Świętego została namalowana w latach 1748-49, ambona wykonana w latach 50-tych w Braniewie, w 1798 roku powstał prospekt organowy.

 

Kościół był planowany jako pielgrzymkowy, dlatego w latach 1820-1836 zbudowano krużganki.

Pomimo zniszczeń pewnych detali kościół w niezmienionym stanie przetrwał do dnia dzisiejszego. A jedyna ingerencją jest klasycystyczna fasada z XIX wieku.

 

 

Logowanie